Extinction Rebellion (XR) Gifvrij staat deze middag op de stoep van het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur om staatssecretaris Silvio Erkens (VVD) duidelijk te maken dat er direct een eind moet komen aan “het excessieve pesticidengebruik in Nederland”. Speeches van advocate Bénédicte Ficq en ecoloog Ignas Heitkonig onderschrijven volgens XR die noodzaak. Om te laten zien dat het anders kan, deelt XR Gifvrij biologische aardappelen uit.

Deken
Woordvoerder Maarten Frijlink van XR Gifvrij: “Het is sowieso al bizar dat we gif gebruiken om ons voedsel te verbouwen. Maar inmiddels hangt er echt een deken van pesticiden over Nederland die mens, natuur en water bedreigt. Daar moet direct een einde aan komen en dat kan gewoon.” Naast mensen lijden volgens XR ook insecten, vogels en andere dieren dramatisch onder pesticiden in de lucht, op aarde, in de bodem en in het water.

EU
Voorstellen van de EU zullen wat XR betreft averechts uitpakken voor de bescherming van mens en milieu. “Onder het mom van vereenvoudiging wordt onder meer voorgesteld landbouwgif (in de praktijk) voor onbepaalde tijd toe te laten. De nu verplichte herbeoordeling zou vervallen, terwijl keer op keer blijkt dat pesticiden in de praktijk nog veel gevaaarlijker zijn dan al verwacht bij de toelating. In ongeveer 30 jaar is het aantal toegelaten pesticiden afgenomen van 700 naar 260 nu, vaak juist door die herbeoordeling. Het vrijwel afschaffen van die herbeoordeling is vragen om nog veel meer gevaren. En áls een middel al wordt verboden wegens te grote risico’s, mag het dan nog 3 jaar worden gebruikt, om ‘de restjes’ op te maken.” 

Convenant
Het kabinet verwacht dat een convenant zal leiden tot een forse daling van het gebruik van landbouwgif. Gesprekken met belangenorganisatie LTO, de supermarkten, één wetenschappelijke en één maatschappelijke organisatie zijn gestart. “Maar keer op keer blijken convenanten veel te slap te zijn en/of houden de partijen zich er simpelweg niet aan,” zegt XR. “Het gaat hen niet om wat goed is voor de wereld, maar wat goed is voor henzelf en hun winsten. Het gaat niet om de uitstervingsgolf waar we middenin zitten, de vervuiling van het water, de risico’s voor de mens. Het gaat om hun bedrijf, dat niet kan ‘renderen’ zonder vergif of, zoals zij het framen, gewasbeschermingsmiddelen.” 

Moed
XR Gifvrij pleit voor politieke moed inplaats van voor een convenant. “Doen wat nodig is: de juiste keuzes en stevige wetgeving, precies waar de Algemene Rekenkamer ook op aandringt. De biologische landbouw laat dit al heel lang zien. Iedere dag zijn er innovaties die deze vorm van landbouw, die wél mens- en natuurvriendelijk werkt verder verbeteren. Voor bestrijding van voor de teelt ongewenste plantjes bijvoorbeeld is al een robot beschikbaar. Dat zal 1 miljoen kilo landbouwgif schelen. Overgaan op biologische teelt kan dus gewoon, al kost het een paar jaar. ” 

Vier eisen
XR Gifvrij overhandigt staatssecretaris Erkens een brief met vier concrete eisen:

1. Sluit de gifkraan; stop zo snel mogelijk met alle niet-biologische bestrijdingsmiddelen en verbied het gebruik van PFAS in bestrijdingsmiddelen,
2. Stem niet in met de voorstellen in de EU-omnibus Food and Feed Safety, met uitzondering van de ‘green lane’ voor biologische middelen,
3. Bevorder gezonde landbouw, bijvoorbeeld door het gebruik van biologische en mechanische oplossingen te stimuleren. En help boeren bij de transitie, door hen te steunen als ze zonder landbouwgif produceren en de biodiversiteit herstellen,
4. Laat burgerorganisaties en onafhandelijke wetenschappers meepraten over het convenant waarin moet komen te staan hoe Nederland het pesticidengebruik afbouwt naar uiteindelijk 0.

Samen een steeds krachtiger geluid
De noodzaak om over te stappen op biologische teelt en producten wordt steeds groter en steeds meer burgers, wetenschappers en maatschappelijke organisaties pleiten ervoor, benadukt XR. “Zo is er vandaag ook een actie van 12 organisaties die vóór bio en tegen pesticiden strijden en waar XR Gifvrij goede contacten mee onderhoudt. Bij het hoofdkantoor van Aldi Nederland overhandigen zij een petitie om het assortiment bio-producten fors te vergroten. Deze supermarkt heeft nu slechts 5 biologische producten in het assortiment.”