“Het grootste bouwproject van dit moment,” heette het Binnenhof tijdens de Onderwijsdag van de Bouw toen het regeringscentrum voor meer dan 600 studenten en scholieren uit het hele land in één grote leer- en ontdekplek voor de bouwsector veranderde. Die bedrijfstak staat te springen om goed geschoold technisch talent. En deze jongeren vormen volgens de organisatie van de Onderwijsdag precies die toekomstige vakmensen waar zo’n grote behoefte aan is. De verschillende bedrijven lieten de volgende generatie bouwprofessionals zien hoe het Binnenhof onder hun handen opknapt en wezen ze op de banenmarkt.

Verdwenen
Iedereen had het er wel over: er is een hele generatie mensen verdwenen die met een ambachtelijk beroep hun geld willen verdienen. Eén van de gevolgen: nog maar een handjevol specialisten weet een dak van leisteen te renoveren. Eigenlijk zijn die allemaal op het Binnenhof nodig. Maar dat zou betekenen dat die dan niet op andere projecten kunnen werken die daardoor dan allemaal stil komen te liggen zolang de leidekkers op het Binnenhof zijn. Dus moet van tevoren veel worden uitgezocht en overlegd om vertragingen elders te voorkomen. Niet alleen voor dit specifieke ambacht maar voor alles wat met steeds minder vakmensen op het binnenhof moet worden gedaan.

Beroep
Wie wilde, kon tijdens de Onderwijsdag zelf proberen of bijvoorbeeld metselaar een mooi beroep zou kunnen zijn. Specie op een troffel scheppen, op z’n plek leggen en er een steen in leggen langs een horizontaal gespannen touw zodat alle stenen een mooie strakke lijn vormen. Het lijkt een simpel karweitje dat weinig nadenken vergt. Het vergt evenwel de hele tijd oplettendheid en een best wel pittig tempo. En dan zijn er nog details in het metselwerk die specifieke kennis en vaardigheden vragen. Expertise die ervaren collega’s doorgeven aan hun mogelijke opvolgers waarmee ze een team vormen dat voor langere tijd bij elkaar blijft.

Vergoeding
Of die kennis dan in het bedrijf blijft, klonk het. De praktijk van andere sectoren leert dat voormalige leerlingen niet zelden hun nieuw verworven kennis en kunde aan andere bedrijven aanbieden tegen een hogere vergoeding dan ze tot dan ontvingen. Dat gebeurt inderdaad wel eens, was het antwoord. Maar in specifieke ambachten niet zo vaak, niet in de laatste plaats omdat er niet zoveel bedrijven zijn die bijvoorbeeld het Binnenhof kunnen restaureren. En de beloning is tegenwoordig goed, benadrukten vertegenwoordigers van de verschillende bedrijven. Dat is wel eens anders geweest, vertelden ze. Misschien ook een reden waarom op een gegeven moment minder mensen de bouw ingingen.

Bulgaren
In het huidige Europa moet een tekort aan vaklieden toch niet meer zo’n probleem zijn, klonk het ook: gewoon een busje Bulgaren bestellen! Dat gebeurt ook, was het antwoord. Mits die Bulgaren precies kunnen wat op het Binnenhof wordt gevraagd. Dat is niet altijd het geval omdat die specifieke kennis en kunde ook in hun land schaars worden. Begrijpen wat er wordt gezegd is dan nog het kleinste probleem. En communicatie is uitermate belangrijk op een bouwplaats waar op één dag wel zo’n 1200 mensen kunnen werken: zonder elkaar in de weg te lopen en in alle veiligheid die het wetboek voorschrijft.

Veiligheid
Bij de aanpak van het Binnenhof het gaat niet om restaureren tot museumkwaliteit. Het resultaat wordt een complex van gebouwen dat een indruk geeft van hoe er in het verleden werd gebouwd maar waarin allerlei eigentijdse technieken en voorzieningen zijn verwerkt waarmee het Binnenhof op een moderne wijze te gebruiken is en waarmee het voldoet aan wat het wetboek over bijvoorbeeld de veiligheid zegt. Het is vanwege diezelfde veiligheid dat ontwerpers en architecten niet al teveel kwijt willen over bijvoorbeeld de nieuwe publieksentree en hoe rolstoelgebruikers daar in noodgevallen binnen de kortste keren wegkomen.

Asbest
Nog zo iets: asbest. In de vorige eeuw een hele tijd als onbrandbaar wondermateriaal overal in toegepast tot onomstotelijk bleek dat aan die voordelen dodelijke nadelen kleefden. Nu wordt het Binnenhof met de grootste zorgvuldigheid nagelopen op asbest dat daarna met dezelfde zorgvuldigheid wordt weggehaald. Al zijn het geen hele grote hoeveelheden, klonk het van de deskundigen. Veel van het Binnenhof is gebouwd in de tijd dat asbest nauwelijks werd gebruikt. Dat gebeurde pas op grote schaal tussen pakweg 1945 en 1980 bij onder meer verbouwingen van het regeringscentrum.

Planning
Deze verbouwing begon in 2021en had volgens de planning dit jaar gereed moeten zijn. Dat wordt nu naar verwacht de zomer van 2031. De totale kosten zijn inmiddels opgelopen tot 2,7 miljard euro. De oorzaak: de enorme omvang en de slechte monumentale staat van het 800 jaar oude complex. Veel, heel veel belangstellenden voor het werk trotseerden de hitte en namen de Onderwijsdag te baat om eens te komen kijken naar wat er allemaal achter de bouwschuttingen gebeurt. En om een foto te maken van al die belangrijke plekken die telkens weer in het nieuws kwamen. Voor zover die te herkennen waren in de ogenschijnlijke chaos die een bouwplaats is.

Saxofonist
Een enkeling stak tijdens een rondleiding die langs de Hofvijver voerde een bemoedigende hand op naar een saxofonist die met begeleidende muziek uit een luidspreker en volgens de veiligheidsbepalingen gekleed op een steeds kleiner wordend plekje schaduw de feestelijke stemming van de dag erin hield. Of er bezoekers zijn geweest die op deze dag voor dat beroep hebben gekozen?

Bron: eigen verslaggeving