Stichting Uit met Autisme is gestart met het in kaart brengen van Haagse vrijetijdslocaties voor mensen met autisme en andere vormen van prikkelgevoeligheid. Binnen het project worden ongeveer 35 locaties in Den Haag beoordeeld en opgenomen op de website van de stichting.

De stichting benadrukt dat een audit niet pas begint op het moment dat een testpanellid of auditor een locatie binnenstapt. Voor veel mensen met autisme begint een bezoek al thuis: bij het zoeken naar informatie, het inschatten van drukte en prikkels, het bekijken van routes en het eventueel stellen van vragen vooraf.

Daarom zijn de audits voor een deel van de Haagse locaties feitelijk al gestart. Stichting Uit met Autisme beoordeelt onder meer welke informatie vooraf beschikbaar is, hoe betrouwbaar die informatie is en of locaties reageren op praktische vragen over voorspelbaarheid en toegankelijkheid.

Slechts 23 van 326 locaties reageerden inhoudelijk

Uit de voorbereiding van het Haagse project komt volgens Stichting Uit met Autisme al een duidelijk signaal naar voren: het verkrijgen van informatie vooraf is niet vanzelfsprekend. In totaal benaderde de stichting tot nu toe 326 Haagse vrijetijdslocaties, waaronder cafés, restaurants, hotels, musea, theaters en film- en podiumlocaties. Daarvan gaven tot nu toe slechts 23 locaties een inhoudelijke reactie.

Vooral in de horeca en hotelsector blijft de respons beperkt. Op 7 juli zijn 234 cafés en restaurants in Den Haag aangeschreven. Vier weken later hebben slechts 12 horecalocaties inhoudelijk gereageerd. Ook bij hotels blijft de respons laag: van de 53 aangeschreven hotels kwamen tot nu toe 4 inhoudelijke reacties binnen.

In de culturele sector ligt de respons iets hoger, maar ook daar blijft veel informatie uit. Op 25 juni benaderde de stichting 20 musea en culturele locaties in Den Haag. Daarvan reageerden 5 locaties op deze projectronde. Binnen theater, film en podium reageerden 2 van de 19 aangeschreven locaties inhoudelijk. Eén grote theaterlocatie bevestigde alleen dat het verzoek intern was doorgestuurd, maar gaf ook na herinnering nog geen inhoudelijke reactie.

“Voor veel mensen met autisme begint een uitje niet bij de voordeur, maar thuis aan de keukentafel of achter de computer,” zegt Romano Sandee, directeur van Stichting Uit met Autisme. “Als je vooraf geen duidelijke informatie kunt vinden of geen bruikbaar antwoord krijgt op praktische vragen, dan wordt een bezoek minder voorspelbaar. En voor onze doelgroep kan juist die voorspelbaarheid bepalen of iemand zelfstandig durft te gaan.”

Gastvrijheid begint vóór de ontvangst op locatie

Volgens Stichting Uit met Autisme is het lage aantal reacties opvallend, juist omdat het gaat om sectoren waar gastvrijheid hoog in het vaandel staat. De stichting ziet dit patroon breder in de vrijetijds- en gastvrijheidssector. Locaties willen vaak wel gastvrij zijn op het moment dat iemand binnenkomt, maar onderschatten hoe belangrijk voorspelbaarheid vooraf is.

“Als iemand vooraf moet mailen of bellen om te weten wat hij kan verwachten, dan is een reactie van een locatie geen detail,” zegt Sandee. “Voor onze doelgroep kan het verschil tussen wél of geen antwoord bepalen of een bezoek haalbaar voelt. Niet reageren is daarmee óók informatie.”

Stichting Uit met Autisme zal daarom ook locaties bezoeken die niet vooraf hebben gereageerd of zich niet hebben aangemeld. Op basis van de voorbereiding, de beschikbare informatie en de reacties van locaties maakt de stichting een keuze bij welke locaties de audit in de praktijk wordt afgemaakt.

Audit van de volledige klantreis

Stichting Uit met Autisme beoordeelt niet alleen wat iemand op een locatie ervaart, maar kijkt naar de volledige klantreis: van voorbereiding thuis tot het verlaten van de locatie. Daarbij wordt gekeken naar informatie vooraf, de betrouwbaarheid van die informatie, prikkels op locatie, contact met medewerkers, rustmogelijkheden, routes, horeca en de mate van autonomie.

Die autonomie is belangrijk. Het gaat niet alleen om de vraag of er prikkels zijn, maar ook of iemand vooraf en tijdens het bezoek kan kiezen aan welke prikkels hij of zij wordt blootgesteld. Denk aan het kiezen van een rustiger moment, een andere zitplek, een duidelijke looproute, een pauzemogelijkheid of een manier om het bezoek rustig af te ronden.

Ook het contact vooraf is onderdeel van de audit. De stichting kijkt daarbij niet alleen óf een locatie reageert, maar vooral of de reactie iemand daadwerkelijk helpt bij de voorbereiding. Tegelijk geeft dit onderdeel inzicht in de kennis en het bewustzijn van een locatie rond prikkels, rustmogelijkheden en voorspelbaarheid. Daardoor kan Stichting Uit met Autisme na afloop gerichtere feedback en praktische tips geven.

“Wij beoordelen de hele klantreis: van voorbereiding thuis tot het verlaten van de locatie,” zegt Sandee. “Voor veel mensen met autisme is voorspelbaarheid geen extra service, maar een voorwaarde om zelfstandig een keuze te kunnen maken. Daarom kijken wij niet alleen naar de prikkels zelf, maar ook naar informatie, communicatie, medewerkerscontact en de mate van eigen regie tijdens het bezoek.”

Informatie binnen 30 seconden

De uitkomsten van de audits worden vertaald naar praktische publieksinformatie. Het doel is dat iemand binnen ongeveer 30 seconden een eerste inschatting kan maken of een locatie voor hem of haar passend is. De stichting werkt daarbij onder meer met symbolen, praktische toelichting en een stoplichtkleur.

Deze manier van werken werd in april onderscheiden met de Britse Disability Smart Impact Award van Business Disability Forum in de categorie Inclusive Communication. Volgens de stichting laat die erkenning zien dat inclusieve communicatie niet alleen gaat over vriendelijke teksten, maar vooral over informatie die mensen daadwerkelijk helpt om keuzes te maken.

“Wij willen mensen niet voorschrijven waar zij wel of niet naartoe kunnen,” zegt Sandee. “Wij willen de informatie zo duidelijk maken dat iemand zelf kan bepalen: past deze locatie bij mij, welke voorbereiding heb ik nodig en kan ik hier met voldoende eigen regie naartoe?”

Laatste weekend van augustus: directeur doet zelf mee

In het laatste weekend van augustus voert Stichting Uit met Autisme een eerste intensieve Haagse praktijkronde uit. Directeur Romano Sandee voert dat weekend zelf meerdere audits uit bij Haagse locaties en draagt daarmee niet alleen inhoudelijk, maar ook praktisch bij aan de uitvoering van het project.

De praktijkronde vormt een belangrijk startpunt binnen het project. De ervaringen worden gebruikt voor reviews, audits en verdere duiding van Haagse vrijetijdslocaties. Daarnaast kunnen testpanelleden van Stichting Uit met Autisme zelfstandig hun eigen audits inplannen en uitvoeren binnen het project, zodat meerdere perspectieven worden meegenomen.

Haagse themapagina

De resultaten van het project worden verwerkt op een speciale Haagse themapagina op de website van Stichting Uit met Autisme. Daarmee ontstaat een praktisch overzicht voor inwoners, bezoekers, gezinnen, begeleiders en professionals die op zoek zijn naar beter voorspelbare vrijetijdsbesteding in Den Haag.

De stichting benadrukt dat het project niet bedoeld is om locaties af te rekenen. Het doel is om zichtbaar te maken wat al goed gaat, waar verbeterkansen liggen en hoe vrijetijdslocaties beter kunnen aansluiten bij bezoekers die behoefte hebben aan voorspelbaarheid.

Over Stichting Uit met Autisme

Stichting Uit met Autisme zet zich in voor meer autonomie in vrije tijd voor mensen met autisme en andere vormen van prikkelgevoeligheid. Op de website van de stichting staan inmiddels meer dan 550 vrijetijdslocaties, verspreid over Nederland, België en Duitsland. Bezoekers kunnen daar informatie vinden over onder meer musea, attracties, horeca, hotels, theaters, dierenparken en andere locaties.

De stichting beoordeelt locaties niet alleen op de hoeveelheid prikkels, maar op de volledige klantreis: van informatie vooraf en voorbereiding thuis tot aankomst, ontvangst, prikkels op locatie, contact met medewerkers, rustmogelijkheden, eigen regie en het verlaten van de locatie. De uitkomsten worden vertaald naar praktische publieksinformatie met onder meer symbolen, toelichting en een stoplichtkleur, zodat iemand snel kan inschatten of een locatie passend is.

Stichting Uit met Autisme werkt met onafhankelijke audits, reviews, testpanelleden, workshops en e-learning. Daarbij combineert de stichting ervaringskennis, praktijkonderzoek en kennis van toegankelijkheidsnormen en redelijke aanpassingen. De stichting benadrukt dat autismevriendelijkheid niet hetzelfde is als prikkelarm. Het doel is vooral om vrijetijdsbesteding voorspelbaarder te maken, zodat bezoekers beter kunnen bepalen wat zij nodig hebben om met voldoende eigen regie op pad te gaan.

Naast het Haagse project werkt Stichting Uit met Autisme ook aan nieuwe vormen van toegankelijkheid binnen publiekssport. Zo is er een conceptplan ontwikkeld voor toegankelijker voetbalbezoek. Dit plan is besproken met de KNVB en wordt getest bij verschillende wedstrijden. Het doel is om een praktisch rode-draad-draaiboek te ontwikkelen dat ook voor andere clubs en sporten bruikbaar kan zijn. Daarbij wordt de wedstrijd zelf niet aangepast, maar worden vooral de omstandigheden rond het bezoek voorspelbaarder gemaakt.

De werkwijze van Stichting Uit met Autisme werd in april internationaal onderscheiden met de Disability Smart Impact Award van Business Disability Forum in de categorie Inclusive Communication.

Bron: persbericht Stichting Uit met Autisme