Een rustige locatie blijkt niet automatisch goed toegankelijk, constateert de Stichting Uit met Autisme. Weinig bezoekers betekenen niet altijd weinig prikkels, leert het project Prikkelvriendelijk Den Haag. Andersom kan een zeer prikkelrijke voorstelling juist relatief goed voorbereid worden wanneer concrete informatie en handelingsmogelijkheden beschikbaar zijn. De organisatie onderzocht in het project hoe toegankelijk Haagse vrijetijdslocaties zijn voor mensen met autisme en prikkelgevoeligheid.

Voorspellen
“Na ongeveer 25 audits zien we steeds duidelijker dat je aan het type locatie of de drukte alleen niet kunt voorspellen hoe toegankelijk een bezoek is,” zegt Romano Sandee van Stichting Uit met Autisme. “Soms verwacht je rust en word je negatief verrast. Op een andere plek weet je dat er veel prikkels komen, maar kun je je daar juist goed op voorbereiden.” Voor het onderzoek worden websites vooraf bekeken, waar nodig vragen aan locaties gesteld en de situatie tijdens een bezoek bekeken.

Verkenning
De verkenning leert dat hotels 3 tot 7 punten scoren, restaurants 10 tot 14 punten, musea 17 tot 21 punten en pretparken 18 tot 22 punten. De stichting geeft aan de hand van deze punten een kleurcode. Daarin staat groen voor 0 tot en met 10 punten, oranje voor 11 tot en met 34 punten en rood voor 35 punten of meer. De kleur is bedoeld om snel overzicht te geven. Een score van 34 punten is inhoudelijk niet ineens probleemloos omdat deze nog oranje kleurt, merkt de stichting op. Een hogere score betekent ook niet automatisch dat een locatie fysiek zeer prikkelrijk is. Ook ontbrekende informatie, onzekerheid en beperkte handelingsmogelijkheden kunnen meetellen.

Bepalend
Prikkelvriendelijk Den Haag draait volgens de Stichting Uit met Autisme om inwoners van Den Haag die gebruik willen kunnen maken van het vrijetijdsaanbod in hun eigen stad. Voor mensen met autisme kan informatie vooraf bepalend zijn voor de vraag of een bezoek zelfstandig en met voldoende regie mogelijk is. “Als je vooraf weet wat je kunt verwachten, kun je zelf beslissen wat haalbaar is en wat je nodig hebt,” zegt Sandee. “Toegankelijkheid gaat niet alleen over ergens binnen kunnen komen. Het gaat er ook om dat inwoners gelijkwaardig gebruik kunnen maken van de vrijetijdslocaties in hun eigen stad.” Voor toeristen en dagbezoekers speelt hetzelfde probleem vaak extra sterk, omdat zij een locatie meestal voor het eerst bezoeken en nog geen voorkennis hebben opgebouwd.

Westenwind
Restaurant Westenwind laat volgens de stichting goed zien waarom rust ter plaatse niet automatisch betekent dat een bezoek goed voorspelbaar is. Tijdens het bezoek was het restaurant rustig. Toch kwam de locatie binnen de beoordelingsmethodiek uit op oranje. Belangrijke informatie was vooraf onvoldoende online beschikbaar en op gestelde vragen kwam geen bruikbare reactie. “Wij noemen dat plan A en plan B,” legt Sandee uit. “Plan A is dat je informatie op de website vindt. Als dat niet lukt, moet plan B werken en moet je de locatie kunnen benaderen. Als beide wegvallen, moet je grotendeels op goed geluk gaan. Dat het vervolgens rustig blijkt te zijn, weet je dan pas als je er al zit.”

Musea
Ook musea kunnen anders uitpakken dan verwacht. Het soort locatie blijkt geen betrouwbare voorspeller van de daadwerkelijke prikkelbelasting. Tijdens een relatief rustig bezoek aan een Haagse museumlocatie bleek een belangrijk deel van de prikkels afkomstig uit de inrichting en audiovisuele presentaties zelf. Bij een andere museumlocatie pakte de ervaring eveneens negatiever uit dan vooraf verwacht. Juist bij een locatie waarvan bezoekers eerder rust zouden verwachten, kan het ontbreken van specifieke prikkelinformatie tot verrassingen leiden.

Voorstelling
Het AFAS Circustheater laat volgens de stichting juist een ander beeld zien. Tijdens de bezochte voorstelling Harry Potter komen onder meer harde geluiden, lichteffecten, rook en vuur voor. De voorstelling is daarmee zeer prikkelrijk. Tegelijkertijd bleek veel concrete informatie te verzamelen over wat bezoekers konden verwachten en welke mogelijkheden er waren wanneer de belasting te groot werd. “Je hoeft een voorstelling niet prikkelarm te maken om toegankelijkheid te verbeteren,” zegt Sandee. “Als iemand weet wat er komt en wat diegene kan doen als het te veel wordt, kan die persoon zelf bepalen of een bezoek haalbaar is.”

Prikkelbijsluiter
De ervaringen in Den Haag en andere lopende projecten hebben mede geleid tot de ontwikkeling van de Prikkelbijsluiter voor theaters en voorstellingen. Deze bevindt zich momenteel in de testfase. Vanaf 6 oktober kan ieder theater, iedere concertzaal, artiest of producent er gebruik van maken. De basisversie wordt kosteloos beschikbaar gesteld. Met de Prikkelbijsluiter kunnen theaters informatie geven over het gebouw en de zaal, terwijl artiesten en producenten de prikkels van een voorstelling of concert beschrijven. Beide informatiedelen kunnen vervolgens voor bezoekers worden gecombineerd.

Bron & foto: persbericht Stichting Uit met Autisme