Zo’n 200 deelnemers uit verschillende delen van de wereld kwamen woensdag 30 september bijeen in het Vredespaleis in Den Haag voor het internationale Women, Peace and Security Forum. Meer dan 65 vrouwelijke vredesbouwers uit ruim 40 conflict- en crisisgebieden namen deel aan de bijeenkomst. Ook Sophie, de Hertogin van Edinburgh, was aanwezig.

De bijeenkomst maakte deel uit van het vierdaagse Women, Peace and Security Forum: Security Reimagined, dat van 29 september tot en met 2 oktober in Den Haag wordt gehouden. De bijeenkomst in het Vredespaleis op 30 september was de enige openbare bijeenkomst van het forum op deze locatie. De overige dagen bestaan uit interne werksessies.

De vrouwelijke vredesbouwers kwamen onder meer uit Oekraïne, Libanon en Palestina. Zij houden zich dagelijks bezig met het voorkomen en oplossen van conflicten, het bemiddelen tussen groepen en het ondersteunen van gemeenschappen die met oorlog en geweld te maken hebben.

Sophie spreekt met vrouwelijke vredesbouwers

Sophie, de Hertogin van Edinburgh, bezocht het Vredespaleis in haar rol als Champion for Women, Peace and Security. De officiële Britse koninklijke berichtgeving bevestigt dat zij op 30 september het ICAN-forum in het Vredespaleis bijwoonde.

De Hertogin zet zich al meerdere jaren in voor de internationale Women, Peace and Security-agenda. Daarbij vraagt zij onder meer aandacht voor de betekenisvolle deelname van vrouwen aan vredesprocessen en voor conflictgerelateerd seksueel geweld.

Tijdens haar bezoek sprak zij met vrouwelijke vredesbouwers over hun werk in conflictgebieden. Haar aanwezigheid onderstreepte de internationale aandacht voor de rol van vrouwen bij het voorkomen en oplossen van conflicten.

Vrouwen centraal in het veiligheidsdebat

Het forum werd georganiseerd door het International Civil Society Action Network (ICAN), dat twintig jaar geleden werd opgericht door vredesstrateeg Sanam Naraghi Anderlini.

Het centrale thema van de editie van 2026 was Security Reimagined. Daarbij stond de vraag centraal hoe veiligheid breder kan worden bekeken dan alleen vanuit militaire verdediging. Volgens ICAN horen ook conflictpreventie, diplomatie, maatschappelijke weerbaarheid en lokaal geleide vredesopbouw bij een bredere veiligheidsstrategie.

“Dit is geen conferentie over vrouwen, dit is een gesprek over veiligheid dat geleid wordt door vrouwen”, stelde ICAN-oprichter en CEO Sanam Naraghi Anderlini.

Volgens ICAN hebben vrouwelijke vredesbouwers door hun positie binnen lokale gemeenschappen vaak toegang tot groepen die voor anderen moeilijk bereikbaar zijn. Zij werken onder meer met families, jongeren, religieuze leiders, lokale bestuurders en andere partijen die bij conflicten betrokken zijn.

Internationaal netwerk van vredesbouwers

De aanwezige vrouwelijke vredesbouwers zijn aangesloten bij de Women’s Alliance for Security Leadership (WASL). Dit internationale netwerk brengt door vrouwen geleide organisaties samen die zich bezighouden met vrede en veiligheid. ICAN is oprichter en coördinator van WASL.

De deelnemers aan het forum kwamen uit meer dan 40 conflict- en crisisgebieden. Daarmee was de bijeenkomst niet alleen gericht op beleidsmakers, maar nadrukkelijk ook op mensen die vanuit hun eigen gemeenschappen ervaring hebben met conflicten en de gevolgen daarvan.

De vredesbouwers houden zich onder meer bezig met het voorkomen van geweld, het ondersteunen van gemeenschappen, het bemiddelen tussen groepen en het zoeken naar mogelijkheden om conflicten vreedzaam op te lossen.

Ervaringen uit conflictgebieden

Een van de aanwezige vredesbouwers was Lucy Talgieh uit Palestina, tot voor kort locoburgemeester van Bethlehem. Zij pleitte onder meer voor een grotere rol van vrouwen als bemiddelaars in conflicten.

Ook Maya Yamout uit Libanon was aanwezig. Zij leidt de organisatie Rescue Me, waarmee zij gevangenissen bezoekt om de beweegredenen en het gedrag van mensen die zijn veroordeeld voor gewelddadig extremisme beter te begrijpen. Yamout werkt daarbij samen met haar zus Nancy. In Libanon staan zij bekend als de ‘Kamikaze Sisters’.

Volgens Yamout is het opbouwen van vertrouwen belangrijk om te voorkomen dat mensen na hun vrijlating opnieuw betrokken raken bij gewelddadige activiteiten.

Uit Oekraïne was Nina Potarska aanwezig. Zij ondersteunt vrouwenbewegingen in het bezette oosten van het land. Daarbij ligt de nadruk onder meer op het in stand houden van sociale voorzieningen en de zorg binnen gemeenschappen terwijl de oorlog voortduurt.

Potarska benadrukte dat een wapenstilstand niet automatisch betekent dat een samenleving weer functioneert. Daarvoor is volgens haar een bredere vredesinfrastructuur nodig.

Veiligheid begint in gemeenschappen

Tijdens de bijeenkomst stond de vraag centraal hoe militaire verdediging beter kan worden verbonden met conflictpreventie, diplomatie en lokaal geleide vredesopbouw. ICAN beschouwt deze benaderingen als onderdelen van een bredere kijk op veiligheid.

De organisatie stelt dat vrouwelijke vredesbouwers vaak vanuit hun eigen gemeenschappen signalen van oplopende spanningen kunnen herkennen en verschillende groepen met elkaar kunnen verbinden. Hun praktijkervaring werd tijdens het forum besproken met beleidsmakers en andere internationale vertegenwoordigers.

Naast de vrouwelijke vredesbouwers waren vertegenwoordigers van het Vredespaleis, de Nederlandse politie en de Britse overheid aanwezig. Ook waren vertegenwoordigers van het Nederlandse Openbaar Ministerie aanwezig.

Sommige deelnemers droegen traditionele kleding uit hun land of regio, waarmee de internationale samenstelling van het gezelschap zichtbaar werd.

Eerste editie binnen de Europese Unie

Het Women, Peace and Security Forum was de elfde editie van het evenement en werd in 2026 voor het eerst binnen de Europese Unie georganiseerd. Het forum vond plaats van 29 september tot en met 2 oktober in Den Haag.

De keuze voor Den Haag hield mede verband met het tachtigjarig bestaan van het Internationaal Gerechtshof. Het forum werd georganiseerd door ICAN in samenwerking met het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken, de gemeente Den Haag en WO=MEN.

De bijeenkomst in het Vredespaleis vormde daarmee een belangrijk onderdeel van het vierdaagse forum, waarbij de ervaringen van vrouwelijke vredesbouwers centraal stonden in gesprekken over de toekomst van vrede en veiligheid.

Bron: eigen verslaggeving