Nationaal Monument Oranjehotel brengt vanaf 8 maart 2027 de verhalen van vrouwelijke gevangenen uit de Tweede Wereldoorlog voor het voetlicht. De tentoonstelling Vrouwenvleugel belicht de ervaringen van duizenden vrouwen die tijdens de Duitse bezetting vastzaten in de Scheveningse gevangenis. Hun rol in het verzet en hun leven achter de gevangenismuren bleven lange tijd onderbelicht.

Van de ruim 25.000 mensen die tussen 1940 en 1945 in het Oranjehotel gevangen zaten, waren er ten minste 2.500 vrouw. Zij kwamen om uiteenlopende redenen in gevangenschap terecht. Hun geschiedenis is lange tijd vooral vanuit mannelijk perspectief verteld, terwijl vrouwen een essentiële rol speelden in het verzet. Het beeld van de onschuldige en ongevaarlijke vrouw bood hun soms juist een mogelijkheid om ongezien anderen te helpen en levens te redden.

De tentoonstelling is vanaf Internationale Vrouwendag, 8 maart 2027, te bezoeken en loopt tot en met 2 januari 2028. Aan de hand van drie thema’s wordt duidelijk wie de vrouwen waren, hoe zij hun gevangenschap beleefden en welke sporen zij nalieten. Daarbij komen vragen aan bod over hun arrestatie, het contact met elkaar en de buitenwereld en de manier waarop zij hun dagelijks leven vormgaven zonder vrijheid en privacy.

Persoonlijke bezittingen van gevangenen
Recente schenkingen van persoonlijke voorwerpen vormden een belangrijke aanleiding voor de tentoonstelling. Zo schonk de familie van Greet Ziegler-Cooijmans, die van 13 maart 1942 tot 1 november 1943 in het Oranjehotel gevangen zat, onder meer brieven, persoonlijke documenten en borduurwerken. De voorwerpen geven een bijzondere inkijk in het leven achter de gevangenismuren.

Verdwenen vrouwenvleugel opnieuw zichtbaar
Ook de voormalige vrouwenvleugel krijgt een centrale plek. In deze afzonderlijke cellengang verbleven de vrouwelijke gevangenen. De vleugel is inmiddels afgebroken, maar de tentoonstelling brengt de verdwenen ruimte als herinneringsplek opnieuw tot leven. De verhalen worden daarbij verbonden met de vaste presentatie van het museum.

Met Vrouwenvleugel sluit Nationaal Monument Oranjehotel aan bij de beweging van ‘herstory’: het zichtbaar maken van vrouwen die in de geschiedschrijving onvoldoende aandacht hebben gekregen. De tentoonstelling werpt nieuw licht op de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog en belicht tegelijkertijd actuele onderwerpen als vrouwenrechten, verzet en de overdracht van verhalen tussen generaties.

De tentoonstelling is mede mogelijk gemaakt door financiële bijdragen van Vfonds, Mondriaanfonds en Cultuurfonds.

Nationaal Monument Oranjehotel
Het Oranjehotel kreeg zijn bijnaam al in 1940. De naam was een eerbetoon aan de vele verzetsmensen die er gevangen zaten en verwees naar het Nederlandse koningshuis als symbool van verzet.

De Duitse bezetter sloot er mensen op die als ongewenst werden beschouwd. Onder hen waren verzetsmensen, Joden, communisten, Jehova’s getuigen, Roma en Sinti, maar ook mensen die economische delicten pleegden, zoals zwarthandel. Ruim 250 gevangenen werden ter dood veroordeeld en gefusilleerd op de nabijgelegen Waalsdorpervlakte.

Sinds 2019 is het voormalige Oranjehotel een herinneringscentrum en museum onder de naam Nationaal Monument Oranjehotel.

Bron & foto: persbericht Museum Oranjehotel