Gaat het goed met de Haagse economie? Het is maar net hoe je er naar kijkt!

Het gaat goed met de Haagse economie, klonk het het op het STADgesprek van Platform STAD over de Staat van de Haagse Economie. Vorig jaar althans en dit jaar misschien ook, al zijn daar nog geen cijfers van. Maar wie de bevindingen van het STADgesprek over 2024 overdenkt, mag met enige zekerheid vaststellen dat ook 2025 een goedvinkje mag krijgen. En volgend jaar komt er wellicht weer zo’n STADgesprek, stelde directeur Bram Heijkers van Platform STAD de bezoekers in het vooruitzicht. Al ligt het er bij het bepalen of het wel of niet goed gaat maar net aan hoe je de ontwikkelingen interpreteert, temperde professor stedelijke en regionale economie Frank van Oort van de Erasmus Universiteit Rotterdam de verwachtingen.

Groeien
Van Oort noemde Den Haag “een beknelde wereldstad aan zee”. Het is in zijn woorden “een stad van musea die niet iedereen allemaal kent en die telkens weer een verrassing zijn voor bezoekers”. Oppervlakkig gezien mag Den Haag niet klagen over de economie, meldt de vijfde editie van de Staat van de Haagse Economie. Die groeide vorig jaar sneller dan het landelijk gemiddelde. De komende jaren blijven het verdienvermogen, de bevolking en de werkgelegenheid meer groeien dan verwacht. Den Haag blijft aantrekkelijk voor bewoners, studenten en ondernemers. De werkloosheid is relatief laag, de bevolking groeit en er zijn veel startende bedrijven, vooral binnen sectoren die passen bij het profiel van de stad, zoals recht, digitale veiligheid, ICT en activiteiten die mens, milieu en maatschappij ten goede komen; kortweg ‘impact’ genoemd.

Kennis
De kennis om dat allemaal in praktijk te brengen neemt toe via vestigingen van universiteiten. Een voorbeeld van hoe de regio steeds belangrijker wordt voor Den Haag. Veel werknemers wonen buiten de stad en bedrijven en kennisinstellingen in omliggende gemeenten vullen de Haagse economie aan. Door nog beter samen te werken met buurgemeenten kan Den Haag meer profiteren van gezamenlijke groei en innovaties in de regio.

Vraag
Het blijft een vraag of dat op de lange termijn zo blijft. De arbeidsmarkt is krap en vraag en aanbod sluiten niet altijd even goed op elkaar aan. Daarnaast bestaat een groot deel van de banen in Den Haag uit dienstgerichte en arbeidsintensieve sectoren, zoals overheid, onderwijs, zorg, cultuur en zakelijke dienstverlening. Deze sectoren zijn belangrijk voor het functioneren van de stad, maar de lage arbeidsproductiviteit in deze sectoren kan toekomstige economische groei afremmen. Innovatie, scholing en technologische ondersteuning zijn essentieel om deze sectoren toekomstbestendig te houden.

Zorgen
Zorgen zijn er ook over de ZZP’ers. Daarvan komen er steeds meer, maar die groeien nauwelijks door tot reguliere bedrijven. Dat komt bijvoorbeeld omdat er weinig plek is om een onderneming te huisvesten. Wonen wint het bij het invullen van ruimte vaak van werken. En wie eenmaal in Den Haag een bedrijf onder dak heeft, merkt al snel dat de stad door een afgesloten weg of tunnel al snel onbereikbaar wordt. Al met al heeft Den Haag een dynamische economie. Maar niet alle dynamiek staat gelijk aan groei en innovatie. En niet onbelangrijk: wanneer is er sprake van groei en innovatie?

Welvaart
Omschrijven wat iets is en bepalen wanneer dat is, kan op vele manieren. Een plaatje van de Rabobank over ‘brede welvaart’ geeft Den Haag in rood weer en dat betekent dat het niet goed gaat. Maar met een andere interpretatie klopt dat niet meer. Daar komt nog bij dat in zulke modellen veel gegevens niet zijn verwerkt. Voorbeeld: woningen rond de metrolijn tussen Rotterdam en Den Haag zijn meer waard geworden. Diezelfde metrolijn heeft heel veel geld gekost dat niet aan iets anders kon worden besteed.

Cultuur
Of neem de cultuur: niet iedereen is ervan overtuigd dat belastinggeld goed besteed is aan bijvoorbeeld theatervoorstellingen of muziekuitvoeringen. Voor algemeen directeur/bestuurder Leontien Wiering van Amare zit dat wel goed. Ze rekende voor dat een directe bijdrage aan ‘cultuur’ direct bijdraagt aan de economie. De Haagse culturele sector biedt in haar telling momenteel zo’n 25.000 voltijdse banen, plus heel veel tijdelijke banen. Cultuur trekt mensen en bedrijven aan, benadrukte Wiering. Cultuur is volgens haar ook verbeelding en dat stimuleert innovatie. Het verbindt mensen ook, maar of het ook de scheidslijnen die de stad verdelen wegpoetst?

Popmuziek
Directeur Majel Blonden van Paard had nog meer cijfers: vorig jaar trokken de activiteiten van Paard ruim 310.000 bezoekers die voor en na de evenementen overal in de stad geld uitgeven. Blonden bracht ook het jaar 2016 in herinnering toen 3,6 miljoen mensen naar popmuziek kwamen luisteren en met elkaar zo’n 51 miljoen euro besteedden. De Paarddirecteur schatte het aantal arbeidsplaatsen dat daarmee was gemoeid op een kleine 1200.

Instellingen
Popmuziek past volgens een jolige opmerking van Wiering net zo in het profiel van Den Haag als vrede en recht. Dat laatste is inmiddels zo gevestigd dat veel internationale instellingen zich graag in Den Haag vestigen, merkt directeur Michiel Middendorp van World Forum. En die voorkeur levert weer nieuwe activiteiten op. De nieuwe coalitie die na de gemeenteraadsverkiezingen van maart aantreedt, kan daar meer werk van maken. Net als voor banen voor niet- en laaggeschoolden . Want: “De gewone mensen moeten ook wat aan dat profiel hebben; internationale stad van vrede en recht moet geen gebakken lucht worden.”

Aandacht
Wethouder Saskia Bruines (D66) van financiën, cultuur en economische ontwikkeling zal de conclusies en aanbevelingen meegeven aan de komende bestuurders: aandacht voor de economie is goed het voor inkomen van mensen en voor dat van de belastingdienst. En net zo belangrijk: sectoren steeds beter met elkaar in verband brengen en zorgen dat geld op de plek komt waar het nodig is. “Dat lukt steeds beter, maar er kan nog een slag worden gemaakt.”

Bron: Eigen verslaggeving