Den Haag staat uitgebreid stil bij 450 jaar Haagse Bos

Het Haagse Bos is dit jaar officieel 450 jaar beschermd bos. De Akte van Redemptie maakte het tot het oudste beschermde bos én het oudste stadspark van Nederland. De gemeente stond er op 24 januari met onder anderen Staatbosbeheer, Stichting Bos dat van zichzelf is en Meer Bomen Nu op het Malieveld bij  stil met een gratis bomenuitdeelactie. Verderop in het jaar komt er nòg meer aandacht voor het Haagse Bos. Van 7 april tot en met 1 mei met een tentoonstelling in het Haagse stadhuis en een kunstroute vanaf het stadhuis via het Centraal Station naar het Haagse Bos. Daar vindt op 16 april een ceremonie plaats voor 450 jaar Akte van Redemptie.

Welvaart
In dit document stond dat in het Haagse Bos, de Koekamp en op het Malieveld nooit door iemand bomen mag worden gekapt, legt ‘bomendiplomaat’ Peter Akkerman van de stichting Bos dat van zichzelf is uit. “Tijdens de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) tussen Nederland en Spanje hadden de Staten van Holland veel geld nodig. Daarom wilden ze de Kloosterkerk verkopen en het Haagse Bos kappen. Hagenaars waren tegen: met het bos zou ook de welvaart verdwijnen uit Den Haag.” Want zonder bos was er ook geen jachtgebied meer en dus geen jachtgezelschappen die wel wat te besteden hadden. Het bestuur van Den Haag zamelde daarom 6000 toenmalige ponden in om de kerk en het bos te behouden en voor altijd te beschermen.

Ambtenaar
Het document was geen garantie voor de toekomst, zegt Akkerman. Napoleon bijvoorbeeld zag in het bos een mooie gelegenheid om de oorlogskas bij te vullen. “De Haagse ambtenaar Ary van der Spuy bood aan een gedegen inventarisatie te maken. En deed daar zo lang over tot het niet meer nodig was omdat Napoleon inmiddels de aftocht had geblazen.” In de Tweede Wereldoorlog hakte de Duitse bezetter voortvarend een tankgracht door het Haagse Bos. Een deel van de bomen verdween ook door het bombardement op Bezuidenhout. Veel bos is na 1945 opnieuw aangeplant.

Overeenkomst
Om het huidige Haagse Bos te beschermen zegt de stichting Bos dat van zichzelf is een moderne Acte van Redemptie uit te geven. Deze overeenkomst tussen de stichting en eigenaren moet bossen en bomen juridisch beschermen tegen bijvoorbeeld kap. De overeenkomst wordt ingeschreven in het kadaster en bepaalt in de woorden van de stichting “dat het bos nimmer beheerd, gekapt of anderszins geschaad mag worden. Dat geldt voor de huidige- en alle toekomstige eigenaren. Zo is het bos vrij en van zichzelf.” Die moderne Actes van Redemptie zorgen er van Akkerman betreft mede voor dat bomen en bossen meehelpen natuur en milieu te behouden.

Uitdelen
De Haagse bestuurders van 450 jaar geleden zullen vast niet hebben gedacht dat op zaterdag 24 januari 2026 werd stilgestaan bij hun initiatief met het uitdelen van een gratis setje met 1 boompje en 2 struiken aan iedereen die dat mee naar huis wilde nemen. Dat waren er heel wat: ruim voor het officiële moment stroomde de Boorlaan langs het Malieveld al vol met auto’s. Voor dat moment nam wethouder Robert Barker voor onder meer buitenruimte en groen (Partij voor de Dieren) en provinciehoofd Paul Laudy van Staatsbosbeheer het eerste boompje in ontvangst en gaven het weer door aan Haagse kinderen. Alle ogen waren gericht op de speciale gast die het eerste boompje officieel overhandigde. Dat was Willem van Oranje die indertijd de Acte van Redemptie ondertekende.

Eén van de bezoekers nam de gelegenheid te baat om de Vader des Vaderlands te feliciteren met het feit dat hij de aanslag op zijn leven in 1584 toch maar mooi had overleefd. “Ik heb mij vlak daarna laten invriezen,” antwoordde Willem van Oranje met een glimlach.

Bron: eigen verslaggeving