Kinkhoestvaccinatie gezet door verloskundigen in Den Haag groot succes  

Tijdens een pilot in Den Haag hebben verloskundigen honderden zwangeren gevaccineerd om hun baby te beschermen tegen kinkhoest. Voor het eerst in Nederland dienden verloskundigen zelf de 22 wekenprik toe.  In de hoop de drempels te verlagen die zwangeren ervaren om zich te laten vaccineren. 

De pilot vond plaats bij vier verloskundigenpraktijken in Haagse stadsdelen waar de vaccinatiegraad het laagst is. Deze praktijken hebben meerdere vestigingen. Dat betekent dat op zo’n twaalf locaties in Den Haag vrouwen worden bereikt voor het zetten van de maternale kinkhoestvaccinatie. Door het succes wordt het uitgebreid met nog eens vier praktijken met meerdere locaties in Den Haag. De pilot maakt deel uit van een bredere Haagse aanpak om de vaccinatiegraad te verhogen.

In de eerste fase van de pilot (september 2024 tot en met april 2025) werden in deze verloskundigenpraktijken  172 maternale kinkhoestvaccinaties (MATK vaccinatie) toegediend aan zwangeren. De vaccinaties werden gezet door jeugdverpleegkundigen van het Centrum voor Jeugd & Gezin (CJG) in Den Haag.

In de tweede fase (mei 2025 tot en met 15 oktober 2025) namen de verloskundigen deze taak over. De MATK-vaccinaties werden gegeven tijdens reguliere zwangerschapscontroles, er was geen aparte afspraak nodig. In deze fase werden door de verloskundigen 314 zwangeren gevaccineerd. Dit betekent dat 75 procent van alle zwangeren die de prik door de verloskundige aangeboden heeft gekregen is gevaccineerd.

Waarom deze pilot het verschil maakt
Het succes is onder andere te verklaren door de sterke vertrouwensrelatie tussen verloskundige en aanstaande moeder, waardoor vragen en twijfels over vaccinatie laagdrempelig besproken en weggenomen kunnen worden. Daarnaast is de toegankelijkheid vergroot, normaal gesproken informeert de verloskundige de vrouwen over de vaccinatie, waarna de zwangere zelf een afspraak moet maken bij een Centrum voor Jeugd & Gezin. Voor sommige vrouwen vormt dit een belemmering, bijvoorbeeld door taalproblemen of doordat een extra afspraak niet aansluit op werk of zorgtaken. Door de vaccinatie direct bij de verloskundige aan te bieden, worden deze drempels verlaagd.

Het percentage van 75 procent in de vier verloskundigenpraktijken ligt hoger dan de MATK-vaccinatiegraad van 53 procent in heel Den Haag (verslagjaar 2025) en aanzienlijk hoger dan in de drie stadsdelen. Het landelijk gemiddelde is 67 procent. De vaccinatiegraad voor vaccinaties bij baby’s en kinderen is het laagst in de stadsdelen Centrum, Escamp en Laak. Een aanhoudende lage vaccinatiegraad draagt bij aan uitbraken van bijvoorbeeld kinkhoest.

Pilot wordt doorgezet en uitgebreid
Wethouder Bredemeijer (Jeugd) wil doorpakken met de MATK-vaccinaties bij verloskundigenpraktijken. “Het is geweldig en hoopgevend om te zien hoeveel vaccinaties de verloskundigen hebben gezet. Deze pilot laat overtuigend zien dat we op de juiste koers zitten: met deze ondersteuning bereiken we meer zwangeren en verhogen we daadwerkelijk de vaccinatiegraad. Nu is het zaak om deze aanpak uit te breiden. Ik voel me dan ook gesteund met het extra geld dat dit kersverse kabinet wil uittrekken voor fijnmazig vaccineren. Zo versterken we de vaccinatiegraad, bestrijden we infectieziekten en doen we waardevolle lessen op waar uiteindelijk het hele land van kan profiteren”. 

“In onze verloskundigenpraktijk hebben wij ervaren dat hoe lager de drempel is, hoe hoger de vaccinatiegraad. Vrouwen hoeven geen aparte extra afspraak meer te maken om het vaccin te krijgen, maar kunnen dit doen op de vertrouwde locatie, bij een bekend gezicht. Wij zijn blij en trots dat wij het vaccinatieprogramma kunnen voortzetten”, vertelt Erika, een van de verloskundigen die meedeed aan de pilot.

De pilot wordt uitgevoerd in samenwerking met het RIVM en de Verloskundige Zorggroep Haaglanden (VZH) en staat onder begeleiding van het CJG Den Haag en GGD Haaglanden.

Bron: persbericht Gemeente Den Haag