Nieuw directeurschap en tentoonstelling bij Nationaal Monument Oranjehotel

Het Nationaal Monument Oranjehotel begint het jaar met een nieuw directeurschap, een tijdelijke tentoonstelling over de naoorlogse periode en de presentatie van een graphic novel. Tegelijkertijd neemt het museum afscheid van directeur Anke van der Laan, die half februari met pensioen gaat.

Sinds begin dit jaar staat Léanne Selles aan het roer van het Nationaal Monument Oranjehotel. Zij volgt Anke van der Laan op en ziet het als haar opdracht het monument verder te ontwikkelen als plek van herinnering en reflectie. In een interview spreekt Selles over haar eerste kennismaking met het Oranjehotel en haar visie op de toekomst van deze beladen locatie, die zij typeert als een plek waar “je letterlijk de geschiedenis voelt”. Het volledige gesprek is te lezen via het interview met Léanne Selles.

Een centraal onderdeel van het programma is de tijdelijke tentoonstelling In de schaduw van de bevrijding. Gevangenis Scheveningen 1945–1950. De expositie belicht een onderbelichte periode uit de Nederlandse geschiedenis: de internering en berechting van (vermeende) collaborateurs na de Tweede Wereldoorlog. Aan de hand van de Bijzondere Rechtspleging toont de tentoonstelling de spanningen tussen het herstel van de rechtsstaat en de maatschappelijke roep om vergelding, en maakt zij duidelijk hoe complex recht doen kan zijn na oorlog en bezetting. Meer informatie is te vinden via de achtergrond bij de tentoonstelling.

Binnen de tentoonstelling is een bijzonder verhaal uitgelicht met foto’s van gevangene Jan Jacobus Bate Dam, die vanwege zijn NSB-lidmaatschap drie jaar vastzat in de gevangenis van Scheveningen. De beelden geven een zeldzaam inkijkje in het dagelijks leven van de politieke gevangenen. Zo is een sportwedstrijd op de binnenplaats te zien, waarbij Dam een pot honing wint als prijs. Ook tekende hij cel 620, inclusief een kalender van september 1947, waarbij zowel de buiten- als binnenkant van de cel is vastgelegd.

Daarnaast verscheen de graphic novel Gevangen in het Oranjehotel – 8 getekende oorlogsverhalen. Acht tekenaars – Tânia Alexandra Cardoso, Gemma Plum, Nova de Hoo, Sterric, D’Avellonne van Dijk, Guido van Driel, Jan Vriends en Pieter Brouwer – verbeelden gebeurtenissen rond het Oranjehotel vanuit verschillende perspectieven, waaronder die van gevangenen, bewakers en nabestaanden. Het boek telt 120 pagina’s, verschijnt in drie talen en is voor €27,50 verkrijgbaar in de museumwinkel.

De presentatie van de graphic novel markeerde ook het officiële afscheid van Anke van der Laan. Sinds januari 2018 was zij de eerste directeur van het Nationaal Monument Oranjehotel en speelde zij een belangrijke rol in de opbouw van het museum. Met haar achtergrond in de beeldende kunst werkte zij op het snijvlak van historische feiten en verbeelding, juist om verhalen zichtbaar te maken wanneer beeldmateriaal ontbreekt.

Voorzitter van Stichting NM Oranjehotel Pia Dijkstra sprak haar dank uit voor Van der Laans inzet: “Je hebt verbeelding gebruikt om erfgoed niet alleen te bewaren, maar ook te activeren. Je hebt laten zien dat een monument geen statisch object is, maar een levend gesprek tussen verleden en heden.”

Recent ontving het Oranjehotel ook een bijzonder bezoek van Evelijn Hendriks-Waisfisz. Zij zat als vierjarig kind ongeveer drie maanden gevangen in het Oranjehotel nadat zij in 1945 samen met haar pleegmoeder tijdens de onderduik werd gearresteerd omdat zij Joods was. Het was haar eerste bezoek aan deze plek. Haar verhaal wordt opgenomen in het digitale namenregister van het Nationaal Monument Oranjehotel.

Bron: nieuwsbrief Nationaal Monument Oranjehotel