Rijksmuseum Huis van het boek verwerft zeldzaam anti-slavernijboek uit 1841  

Huis van het boek zegt met ‘The Little Abolitionist’ uit circa 1841 een bijzondere aanwinst te hebben gedaan. Deze uitgave van Darton & Clark uit Londen behoort in de woorden van het museum “tot de vroegste voorbeelden van abolitionistische lectuur die zich specifiek richtte op een jong vrouwelijk publiek. Dat maakt het een bijzonder getuigenis van een cruciaal moment in de Europese emancipatiebeweging.” De abolitionisten zetten zich in voor het wereldwijd afschaffen van de slavernij en de trans-Atlantische slavenhandel.

Bekend
Wereldwijd zijn er volgens Huis van het boek slechts drie exemplaren bekend. De andere twee bevinden zich in de Morgan Library in New York en in de bibliotheek van UCLA – beide met handgeschreven inscripties van vrouwelijke eigenaresses uit de negentiende eeuw, wat in de uitleg van het museum “de specifieke rol van vrouwen in de abolitionistische beweging onderstreept”.

Opvoeding
Vanaf het einde van de 18e eeuw beseften de aanhangers van die beweging dat het winnen van de publieke opinie begon bij de opvoeding. Vooral jonge vrouwen kwamen in beeld als doelgroep. Literatuur gericht op deze groep werd een belangrijk instrument in de ideologische strijd tegen de slavernij.

Kostbaar
Het boekje is in goudkleurige zijde gebonden.“Een luxe die het meteen tot een kostbaar bezit maakte,” denken ze bij het museum. “Door het compacte formaat kon je het waarschijnlijk bij je dragen – in een handtas of vestzak – als een dagelijks getuigenis van iemands morele overtuiging.” 

Beeld
‘The Little Abolitionist’ opent met het iconische beeld van een knielende, geketende tot slaaf gemaakte: het beroemde embleem van de Britse abolitionistische beweging, oorsponkelijk ontworpen door Josiah Wedgwood in 1787. Daarna volgen vijf verhalen: The Little Abolitionist, The Wanderer’s Return, Master and Slave, Earth and Her Children en The Fakeham Ghost.

Boodschappen
Uitgever Darton & Clark, gevestigd op Holborn Hill in Londen, was in de eerste helft van de 19e eeuw een naam in progressieve jeugdliteratuur. De firma durfde maatschappelijke kwesties aan te kaarten en wist morele boodschappen te verpakken in aantrekkelijke, soms ronduit luxueuze boekjes.

Onderbelicht
Met deze aanwinst laat Huis van het boek zie hoe het boek als medium werd ingezet in humanitaire bewegingen en geeft stem aan een onderbelicht verhaal: de rol van jonge vrouwen in de abolitionistische strijd. Die combinatie van vakmanschap en betekenis maakt het een waardevolle toevoeging aan de collectie. Het boek is na aankoop vakkundig behandeld door Henk Linde boekrestauratie, Middelburg. Aanwinsten zoals deze zijn mede mogelijk gemaakt door bijdragen van de Stichting Vrienden van Huis van het boek.

Bron & foto: persbericht Rijksmuseum Huis van het boek.