Zelf met een doos kleurpotloden aan de slag gaan geeft bewoners van zorginstellingen misschien wel net zo veel voldoening

Drukdrukdruk was het op de bijeenkomst Kunst & Zorg van BAZ Academy+ in Beelden aan Zee. Over kunst die bewoners en personeel van zorginstellingen verbindt ging het en over kunst die niet altijd een beeld of een schilderij van een gediplomeerde maker hoeft te zijn. “Zelf met een doos kleurpotloden aan de slag gaan geeft bewoners van zorginstellingen misschien wel net zo veel voldoening,” klonk het.

Bruikleen
Ruim 150 werken uit de eigen collectie gaf Beelden aan Zee in bruikleen aan zorginstellingen in het hele land. “In binnen- en buitenruimtes nodigen deze beelden van onder anderen Per Abramsen, Hans Bayens, Federico Carasso, Arthur Spronken, Nic Jonk en Nicolas Alquin uit tot verstilling, herkenning en gesprek,” vertelde museumdirecteur Brigitte Bloksma. “Zo draagt museum Beelden aan Zee bij aan het welzijn van bewoners en hun zorgverleners.” En over het algemeen pakt dat in de praktijk goed uit, gaven vertegenwoordigers van Zorggroep De Laren, Cordaan, Amarosa, Rosa Spier Huis en Bloezem de deelnemers aan de bijeenkomst mee.

Onderdeel
Met de uitgeleende werken wordt kunst een onderdeel van het dagelijkse leven, betoogde Bloksma. Door er binnen of buiten gewoon te zijn, door ernaar te kijken, omheen te lopen en aan te raken. Dat laatste is niet zo gebruikelijk in de kunstwereld, maar voor mensen met een visuele beperking is het de enige manier om een werk te ervaren. De dagelijkse praktijk van haar ouders leerde prof. dr. Tineke Abma dat mensen met dementie zich met kunst en cultuur in hun omgeving beter voelen.

Bevorderen
Onderzoek bewijst volgens Abma onomstotelijk dat kunst en cultuur de gezondheid bevorderen. Zo zorgt muziek ervoor dat mensen die uit een operatie komen soms zoveel minder pijn, angst en stress ervaren dat ze eerder naar huis  kunnen. Kunst en cultuur verbeteren ook de kwaliteit van het leven dat mensen in een hospice nog rest. Bijvoorbeeld door koortjes die komen zingen. “Zoals zingen voor mensen die gaan sterven vroeger gewoonte was,” merkte Abma op.

Mens
Het zorgt er allemaal voor dat iemand die in de medische molen is terecht gekomen niet uitsluitend als patiënt wordt gezien, maar bovenal als mens. Daar is wel wat voor geregeld, wist Abma, maar zorginstellingen zien hun prioriteiten toch vaak ergens anders. Uit de paneldiscussies bleek dat er niet zelden wat weerstand bestaat. Kunst en cultuur worden dan als luxe gezien die nòg meer druk op het werk en het budget legt.

Pionierswerk
Het vergt pionierswerk om kunst en cultuur een plek te geven in zorginstellingen, hoorden de deelnemers aan de bijeenkomst. Bijvoorbeeld door het niet langer als een bijzaak te zien maar als iets van wezenlijk belang en het op te nemen in opleidingen. Zo kunnen zorginstellingen ervan worden overtuigd dat ze zich niet moeten beperken tot ziekte en professionele genezing. Daar ligt dan ook een mooie taak voor musea, klonk het, die met het uitlenen van kunstwerken mensen kunnen bereiken aan wie kunst en cultuur tot dan voorbij gingen. Ook al zijn er dan wel wat praktische bezwaren te overwinnen.

Bron: eigen verslaggeving