De stichting onderzocht de afgelopen maanden 42 Haagse vrijetijdslocaties, waaronder horecazaken, musea, theaters, hotels, sportvoorzieningen en attracties.

Uit het onderzoek blijkt dat bij 95 procent van de onderzochte locaties de toegankelijkheidsinformatie volgens de beoordelingsmethodiek van de stichting onvoldoende is. Voor mensen met autisme kan dat een belangrijke drempel vormen. Zij willen vooraf bijvoorbeeld weten hoe druk een locatie wordt, of er harde muziek klinkt en of er een rustige plek beschikbaar is.

Ook rechtstreeks informatie opvragen blijkt lastig
Voor het onderzoek benaderde de stichting 234 horecazaken met een verzoek om deel te nemen en vragen over toegankelijkheid. Slechts twaalf ondernemingen reageerden inhoudelijk. Bij de hotels kwamen vier inhoudelijke reacties binnen op 53 verzoeken.

De cijfers gaan over onderzoeksverzoeken en niet rechtstreeks over vragen van individuele bezoekers. Toch laten ze zien dat aanvullende informatie niet altijd eenvoudig te verkrijgen is wanneer deze niet op de website staat.

Onzekerheid kan een bezoek al vóór vertrek bemoeilijken
Voor veel mensen met autisme begint een dagje uit met een uitgebreide voorbereiding. Duidelijkheid over mogelijke prikkels en omstandigheden helpt om onzekerheid te beperken en overprikkeling te voorkomen. Wanneer zowel de website als rechtstreeks contact onvoldoende informatie oplevert, kan dat ertoe leiden dat iemand afziet van een bezoek of zonder goede voorbereiding op pad gaat.

Onverwachte geluiden, drukte, verlichting en sociale situaties kunnen tijdens een bezoek extra belastend zijn. Uit het Haagse onderzoek blijkt dat bij 21 van de 42 onderzochte bezoeken na afloop meer overprikkeling werd geregistreerd dan vooraf. Dat is precies de helft van de bezoeken.

Volgens de stichting betekent dit niet dat de locaties automatisch verantwoordelijk zijn voor de ervaren overprikkeling. De resultaten onderstrepen wel het belang van voorspelbaarheid, duidelijke informatie en passende ondersteuning.

Toegankelijkheid betekent niet dat een locatie prikkelarm moet zijn
Stichting Uit met Autisme benadrukt dat een locatie niet volledig prikkelarm hoeft te zijn om toegankelijk te kunnen zijn. Ook een druk pretpark, voetbalstadion, restaurant of museum kan voor mensen met autisme een geschikte bestemming zijn.

Belangrijk is vooral dat bezoekers vooraf kunnen inschatten welke omstandigheden ze aantreffen en welke mogelijkheden er zijn om met prikkels om te gaan. Wat voor de ene bezoeker te belastend is, kan voor een ander juist een prettige ervaring zijn.

De stichting beoordeelt de onderzochte locaties met een stoplichtsysteem. Daarbij worden onder meer de prikkelbelasting en de bezoekerservaring meegenomen. Negen locaties kregen een groene beoordeling, 28 een oranje en vijf een rode.

De kleuren zijn bedoeld om bezoekers te helpen locaties met elkaar te vergelijken. Ze vormen geen algemeen advies om een locatie wel of niet te bezoeken. Een oranje of rode beoordeling betekent niet automatisch dat een locatie ontoegankelijk is. Andersom garandeert een groene beoordeling niet dat iedere persoon met autisme er zonder problemen terechtkan.

Het uitgangspunt is dat bezoekers zelf kunnen bepalen welke omstandigheden bij hen passen. Daarvoor moeten wel voldoende betrouwbare en concrete gegevens beschikbaar zijn.

Wettelijke verantwoordelijkheid voor passende aanpassingen
Toegankelijkheid is volgens de stichting niet alleen een kwestie van gastvrijheid. De Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte verplicht aanbieders van goederen en diensten om naar behoefte doeltreffende aanpassingen te verrichten, tenzij die een onevenredige belasting vormen.

Wanneer een bezoeker vanwege een beperking een noodzakelijke aanpassing vraagt, moet een locatie onderzoeken welke mogelijkheden er zijn. Dat betekent niet dat altijd precies de gevraagde oplossing moet worden aangeboden, maar wel dat serieus naar een passend alternatief moet worden gekeken.

Een bezoeker kan bijvoorbeeld vragen om een rustige tafel buiten de buurt van luidsprekers en drukke looproutes. Ook kan iemand behoefte hebben aan een alternatief voor het wachten in een drukke rij. Het noemen van een specifieke medische diagnose is daarbij niet altijd noodzakelijk.

Een locatie kan een aanpassing onder bepaalde omstandigheden weigeren als deze een onevenredige belasting vormt. Dat moet wel worden beoordeeld aan de hand van de concrete situatie.

De stichting benadrukt dat een onbeantwoord informatieverzoek niet automatisch een overtreding van de wet betekent. Wel vindt zij dat ondernemers zich bewust moeten zijn van hun verantwoordelijkheid tegenover bezoekers die vanwege een beperking ondersteuning of een aanpassing nodig hebben.

Betere informatievoorziening moet drempels verlagen
Volgens Stichting Uit met Autisme begint verbetering bij duidelijke informatie op de website. Locaties hoeven daarvoor niet volledig prikkelarm te worden. Informatie over muziek, verlichting, verwachte drukte, rustige bezoekmomenten, wachttijden en mogelijkheden om bij overprikkeling tot rust te komen, kan bezoekers al helpen bij hun voorbereiding.

Ook is het belangrijk dat medewerkers weten welke ondersteuning beschikbaar is. Bezoekers zouden bovendien niet telkens opnieuw hun situatie moeten hoeven uitleggen.

De stichting pleit ervoor toegankelijkheid te bekijken vanuit de volledige bezoekerservaring: vanaf het eerste bezoek aan de website tot het moment waarop iemand weer naar huis gaat. Daarbij gaat het niet alleen om de aanwezigheid van voorzieningen, maar ook om de vraag of deze daadwerkelijk vindbaar, beschikbaar en bruikbaar zijn.

Blijvende themapagina over Den Haag
Het project heeft naast de onderzoeksresultaten ook een blijvend informatiepunt opgeleverd. Stichting Uit met Autisme heeft de themapagina Den Haag met autisme – Ontdek de stad op jouw manier gepubliceerd.

Bezoekers vinden daar beoordeelde Haagse vrijetijdslocaties, kleurbeoordelingen, praktische informatie en verwijzingen naar uitgebreide reviews. De pagina moet mensen met autisme helpen zelfstandig keuzes te maken over hun vrijetijdsbesteding. De stichting wil de informatie ook na afloop van het project beschikbaar houden en in de toekomst uitbreiden met nieuwe Haagse beoordelingen.

De themapagina is te bekijken via Den Haag met autisme – Ontdek de stad op jouw manier.

Het Haagse onderzoek werd uitgevoerd met een subsidie van de gemeente Den Haag.

De stichting hoopt dat de resultaten ondernemers en beleidsmakers aanzetten tot verbeteringen. Betrouwbare informatie, voorspelbaarheid en de bereidheid om passende ondersteuning te bieden, kunnen ervoor zorgen dat mensen met autisme gemakkelijker en zelfstandiger aan het Haagse vrijetijdsleven deelnemen.