Uit nieuw onderzoek van Stichting het Gehandicapte Kind blijkt dat 49 procent van de schoolgaande kinderen met een handicap buiten de eigen woonplaats naar school gaat. Bij kinderen zonder handicap is dat 31 procent. Ook zitten kinderen met een handicap minder vaak op dezelfde school als hun broertje of zusje. Dat geldt voor 26 procent van hen, tegenover 50 procent van de kinderen zonder handicap.

De verschillen zijn ook na schooltijd zichtbaar. Van de kinderen zonder handicap spreekt 86 procent weleens af met klasgenoten. Bij kinderen met een handicap is dat slechts 45 procent. Bovendien heeft de helft van de kinderen met een handicap geen vrienden in de eigen buurt. Bij kinderen zonder handicap geldt dat voor 14 procent.

Afgewezen bij de buurtschool
Het verhaal van de zevenjarige Levon uit Maassluis laat zien wat de gevolgen kunnen zijn. Hij gaat vanwege zijn handicap naar een school voor speciaal onderwijs in Delft. Door files is hij soms een uur onderweg, enkele reis.

Zijn moeder Rowena had gehoopt dat haar kinderen samen naar de basisschool op de hoek van hun straat zouden gaan. Voor haar vierjarige dochter Lorèn is dat wel mogelijk, maar Levon werd vanwege zijn handicap afgewezen. “Ik zag het helemaal voor me: mijn kinderen samen naar de buurtschool om de hoek, met vriendjes uit de wijk om mee te spelen. Voor mijn dochter Lorèn is dat werkelijkheid geworden, maar Levon werd vanwege zijn handicap afgewezen op de buurtschool. Iedere dag zie ik hoe dat gewone schoolleven is en tegelijkertijd hoe onbereikbaar het voor hem blijft”, vertelt Rowena.

Volgens haar kennen de kinderen uit de buurt Levon nauwelijks. “Als zij nieuwsgierig naar hem kijken, zeggen volwassenen dat ze niet mogen kijken. Terwijl Levon juist gezien mag worden. Hij is goed zoals hij is en hoort er net zo goed bij als ieder ander kind. Het doet pijn dat hij niet dezelfde kans krijgt om in zijn eigen buurt naar school te gaan en vrienden te maken.”

Kinderen willen samen naar school
Opvallend is dat kinderen zelf positief staan tegenover onderwijs waarbij kinderen met en zonder handicap samen naar school gaan. Uit het onderzoek blijkt dat 78 procent van de kinderen met een handicap en 79 procent van de kinderen zonder handicap denkt iets van elkaar te kunnen leren.

Ook vindt 72 procent van de kinderen zonder handicap dat kinderen met en zonder beperking naar dezelfde school moeten kunnen. Bij kinderen met een handicap is dat 62 procent.

Volgens Stichting het Gehandicapte Kind is de bereidheid om samen op te groeien dus aanwezig, maar blijft de praktijk achter.

Samen naar school in de eigen buurt
Rebecca Gerritse, directeur-bestuurder van Stichting het Gehandicapte Kind, benadrukt het belang van contact tussen kinderen in hun eigen woonomgeving. “Als kinderen samen naar school gaan, leren ze elkaar kennen. Dan kom je elkaar tegen op straat en word je begroet in plaats van nagefluisterd”, zegt Gerritse.

Voor veel kinderen met een handicap is dat volgens haar nog niet vanzelfsprekend, omdat zij voor onderwijs hun woonplaats moeten verlaten. Ieder kind verdient het volgens de stichting om met leeftijdsgenoten uit de eigen omgeving op te groeien en onderdeel te zijn van de buurt.

Ook de reistijd naar school is voor kinderen met een handicap vaak langer. Ruim een kwart (26 procent) is een halfuur of langer onderweg. Bij kinderen zonder handicap is dat 12 procent. Daarnaast maakt bijna een derde van de kinderen met een handicap (29 procent) gebruik van speciaal leerlingenvervoer, wat in veel gevallen voor extra reistijd zorgt.

Astrid Plugge, woonachtig in Den Haag vertelt. Astrid: “Mijn zoon Ilya gaat gelukkig wel in Den Haag naar school, maar wel aan de andere kant van de stad. Zijn klasgenoten wonen verspreid over de regio. Even na schooltijd met een vriendje afspreken of samen opgroeien met kinderen uit de buurt is daardoor niet mogelijk. Ilya heeft ernstige meervoudige beperkingen, zware epilepsie en problemen met zijn energiehuishouding en prikkelverwerking. Het leerlingenvervoer vinden wij voor hem niet betrouwbaar genoeg, dus brengen en halen we hem zelf. Dan was het fijner geweest als hij, net als onze jongste, gewoon in de buurt naar school had gekund.”

Een voorbeeld van inclusief onderwijs is het project Samen naar School. Daarmee kunnen kinderen met een vaak ernstige beperking onderwijs volgen op een reguliere school in hun eigen buurt. Leerlingen met en zonder handicap leren elkaar zo kennen en groeien samen op.

Inclusief onderwijs
Een voorbeeld van inclusief onderwijs is het project Samen naar School. Daarmee kunnen kinderen met een vaak ernstige beperking onderwijs volgen op een reguliere school in hun eigen buurt. Leerlingen met en zonder handicap leren elkaar zo kennen en groeien samen op.

“Ik ben een groot voorstander van inclusief onderwijs”, zegt Astrid. “Maar inclusief onderwijs mag geen verkapte bezuiniging worden. Ilya zit op een tyltylschool, waar naast leerkrachten ook veel verzorgend, verplegend en gespecialiseerd personeel werkt. Dat is ook keiharde noodzaak, want de doelgroep heeft heftige beperkingen.”

Het begint met elkaar ontmoeten
Astrid: “Ieder kind verdient een zichtbare plek in de samenleving, Ilya is heel lief en sociaal, maar ontmoet eigenlijk geen kinderen zonder beperkingen. Als ik Ilya meeneem om mijn jongste zoon van school te halen, zie ik hoe andere kinderen naar hem staren, niets durven te vragen of door hun ouders worden weggetrokken. Terwijl wij juist graag vragen beantwoorden. Kinderen leren dat mensen met een beperking er gewoon bij horen. Dat begint met elkaar ontmoeten.”

Steun de petitie
Tijdens de Week van het Gehandicapte Kind roept de stichting op om inclusief onderwijs te stimuleren. Met de petitie ‘Van jou leer ik meer’ vraagt zij steun voor die verandering. De petitie is te ondertekenen via steun.gehandicaptekind.nl/petitie.

Bron: Stichting Gehandicapte kind/eigen verslaglegging