Stichting Uit met Autisme start in Den Haag met een lokaal project om vrijetijdslocaties beter in beeld te brengen voor mensen met autisme en andere prikkelgevoelige bezoekers. De stichting gaat de komende periode ongeveer 35 Haagse locaties beoordelen op voorspelbaarheid, prikkels, keuzevrijheid en praktische toegankelijkheid. De eerste bezoekronde staat gepland van augustus tot en met december 2026.

Het project wordt mede mogelijk gemaakt door de gemeente Den Haag. De uitkomsten worden gebundeld op een speciale Haagse themapagina op uitmetautisme.nl. Daarmee ontstaat één overzichtelijke plek waar inwoners, bezoekers en toeristen kunnen zien welke Haagse locaties voor hen mogelijk passend zijn.

“Voor veel mensen begint een dagje uit niet bij de kassa, maar thuis achter de computer,” zegt Romano Sandee, initiatiefnemer van Stichting Uit met Autisme. “Kan ik vooraf inschatten hoe druk, luid, fel of onvoorspelbaar een plek is? Kan ik mij even terugtrekken? Kan ik zelf keuzes maken? Die informatie bepaalt vaak of iemand überhaupt durft te gaan.”

Binnen 30 seconden zien of een locatie bij je past
Stichting Uit met Autisme werkt met een eigen auditmethode met maximaal 57 parameters. Daarbij wordt niet alleen gekeken of een locatie ‘prikkelarm’ is, maar vooral of bezoekers vooraf kunnen inschatten wat zij kunnen verwachten en hoeveel regie zij tijdens hun bezoek houden.

De uitkomsten worden vertaald naar duidelijke symbolen en een stoplichtmethode. Daardoor kunnen bezoekers vaak binnen 30 seconden zien of een locatie mogelijk bij hen past. Groen betekent relatief weinig aandachtspunten, oranje vraagt meer voorbereiding en rood geeft aan dat een locatie voor veel prikkelgevoelige bezoekers waarschijnlijk belastend kan zijn.

Daarnaast tonen symbolen welke soorten prikkels een rol spelen, zoals geluid, licht, drukte, geur, sociale belasting, wachttijden of onduidelijke informatie. Zo hoeft iemand niet eerst een lang verslag te lezen om een eerste keuze te maken.

Autonome toegankelijkheid verbeteren
Het doel van het Haagse project is niet alleen om locaties te beoordelen, maar vooral om autonome toegankelijkheid te verbeteren. Dat betekent dat mensen met autisme en andere prikkelgevoelige bezoekers zoveel mogelijk zelfstandig kunnen beslissen of, wanneer en hoe zij een locatie bezoeken.

“Autonomie betekent dat iemand niet afhankelijk hoeft te zijn van toeval, mondelinge uitleg aan de balie of een begeleider die alles moet oplossen,” aldus Sandee. “Goede informatie vooraf geeft mensen zelf de regie. Dan kun je thuis al bepalen: past deze plek bij mij, moet ik mij extra voorbereiden of kies ik een andere locatie?”

Volgens de stichting zit toegankelijkheid vaak in praktische informatie en kleine aanpassingen. Denk aan duidelijke informatie op de website, herkenbare rustmogelijkheden, voorspelbare routes, keuzevrijheid bij wachttijden en eerlijke communicatie over drukte of prikkels.

Van musea tot horeca en dagattracties
Binnen het Haagse project kijkt Stichting Uit met Autisme naar verschillende soorten vrijetijdslocaties. Denk aan musea, dagattracties, recreatieve locaties, theaters, filmhuizen, horeca en overnachtingslocaties.

De beoordelingen worden uitgevoerd door ervaringsdeskundigen. Zij bezoeken locaties vanuit hun eigen ervaring met autisme en prikkelgevoeligheid. Na het bezoek vullen zij een review in volgens de vaste methodiek van Stichting Uit met Autisme.

De stichting beoordeelt locaties niet op basis van marketingbeloftes, maar op basis van concrete bezoekerservaringen. Daarbij wordt onder meer gekeken naar geluid, licht, drukte, wachttijden, voorspelbaarheid, ontprikkelmogelijkheden, communicatie vooraf en de mate waarin bezoekers zelf regie houden over hun bezoek.

Haagse locaties: wij komen mogelijk bij u langs
Met dit persbericht wil Stichting Uit met Autisme ook Haagse locaties alvast informeren. Een deel van de locaties wordt actief benaderd voor een testpanelbezoek. Andere locaties kunnen later zelfstandig worden bezocht, zoals iedere andere bezoeker dat ook zou doen.

De eerste bezoekronde loopt van augustus tot en met december 2026. Locaties die in die periode willen meewerken of vooraf informatie willen aanleveren, kunnen zich alvast melden bij de stichting.

Locaties die in deze ronde worden bezocht, kunnen bovendien mogelijk in aanmerking komen voor de ‘Uit met Autisme Awards 2027’. Met deze tweejaarlijkse erkenning zet de stichting locaties in het zonnetje die opvallen door hun inzet voor autistische en prikkelgevoelige bezoekers. In 2027 hoopt Stichting Uit met Autisme voor het eerst ook de meest autismevriendelijke horecalocatie te benoemen.

Locaties die willen meewerken, kunnen contact opnemen met de stichting. Bijvoorbeeld om praktische informatie te delen, een testpanelbezoek te faciliteren of vooraf te bespreken welke informatie voor autistische en prikkelgevoelige bezoekers belangrijk is.

“Het gaat niet om afrekenen, maar om inzicht,” zegt Sandee. “Een locatie hoeft niet perfect te zijn om waardevol te zijn. Eerlijke informatie helpt bezoekers om zelf te bepalen of een plek bij hen past. Juist dat vergroot autonomie.”

Oproep: Haagse autisten gezocht voor het testpanel
Stichting Uit met Autisme zoekt ook Haagse ervaringsdeskundigen die willen deelnemen aan het project als testpanellid. Het testpanel bestaat uit mensen met autisme die vanuit hun eigen ervaring kunnen beoordelen hoe toegankelijk, voorspelbaar en prikkelvriendelijk een locatie is.

Testpanelleden bezoeken locaties en vullen daarna een review in volgens de methodiek van Stichting Uit met Autisme. Deelname is vrijwillig. De stichting kijkt daarbij naar iemands belastbaarheid, interesses en mogelijkheden.

Ook mensen die niet overal naartoe durven, snel overprikkeld raken of juist veel voorbereiding nodig hebben, zijn welkom. Die ervaringen zijn belangrijk, omdat juist zij vaak laten zien waar informatie ontbreekt.

Meer dan prikkelarm alleen
Stichting Uit met Autisme benadrukt dat toegankelijkheid voor autistische bezoekers verder gaat dan een rustig uurtje of een prikkelarme dag. Voor veel mensen is vooral voorspelbaarheid belangrijk. Wat kan iemand verwachten? Waar zitten de drukke momenten? Is er een rustige plek? Kan iemand zelf kiezen waar hij of zij wacht, zit of eet?

De stichting gebruikt daarvoor een eigen beoordelingssysteem met kleuren en prikkelsymbolen. Daardoor kunnen bezoekers snel zien welke onderdelen van een locatie mogelijk helpend of juist belastend zijn. De informatie is ook bruikbaar voor andere prikkelgevoelige groepen, zoals mensen met ADHD, niet-aangeboren hersenletsel, PTSS of epilepsie.

Dit unieke beoordelingssysteem werd in april beloond met de Disability Smart Impact Award Inclusive Communication Award van het Business Disability Forum, waarmee Stichting Uit met Autisme als eerste Nederlandse organisatie in twaalf jaar tijd deze erkenning ontving.

Haagse themapagina
De resultaten van het project worden verzameld op een aparte Haagse themapagina op uitmetautisme.nl. Op die pagina komen de beoordeelde locaties bij elkaar, zodat inwoners en bezoekers niet zelf losse reviews hoeven te zoeken.

De themapagina moet uiteindelijk een praktisch startpunt worden voor mensen die in Den Haag iets willen ondernemen, maar vooraf willen weten welke locaties passen bij hun prikkelverwerking, energie en behoefte aan voorspelbaarheid.

Over Stichting Uit met Autisme
Stichting Uit met Autisme zet zich in voor meer autonomie in vrije tijd voor mensen met autisme en andere prikkelgevoelige bezoekers. De stichting publiceert onafhankelijke reviews van vrijetijdslocaties, werkt met ervaringsdeskundige testpanels en ontwikkelt trainingen voor onder meer musea en andere publiekslocaties.

Inmiddels bevat het platform honderden reviews in Nederland, België en Duitsland. Daarmee beschikt Stichting Uit met Autisme over een groeiende ervaringsdatabase over prikkels, voorspelbaarheid en toegankelijkheid in de vrijetijdssector.

Meer informatie
Website en aanmelden testpanel
Aanmelden als locatie kun je via de mail.

Bron: persbericht Stichting Uit met Autisme