Symposium over martelaar Jan de Bakker belicht conflicten rond geloof van 500 jaar geleden én nu

Vijf eeuwen na de executie van Jan de Bakker werpt een symposium in de Haagse Grote Kerk nieuw licht op oude én actuele geloofstwisten. Op donderdag 11 september 2025 wordt stilgestaan bij het lot van deze jonge priester en hervormer, die 500 jaar geleden op het Groene Zoodje werd geëxecuteerd vanwege zijn overtuigingen. Tijdens het symposium 500 jaar geloofstwisten gaan sprekers met verschillende religieuze achtergronden met elkaar in gesprek.

Wie was Jan de Bakker?
Jan de Bakker was een jonge priester die zich liet inspireren door de ideeën van de Reformatie. Hij verzette zich tegen misstanden in de katholieke kerk en brak met kerkelijke leerstellingen, wat hem uiteindelijk zijn leven kostte. Op 11 september 1525 werd hij als ketter geëxecuteerd op het Groene Zoodje in Den Haag. Hij was daarmee de eerste martelaar van de Reformatie in de Noordelijke Nederlanden. Zeker in een tijd waarin religieuze vrijheid en maatschappelijke polarisatie opnieuw onder druk staan, stemmen zijn daden tot nadenken. In de Grote Kerk Den Haag herinnert een imposant glas-in-loodraam aan zijn nalatenschap.

Keynotes en panelgesprek
Tijdens het programma geven twee vooraanstaande sprekers een keynotelezing: religiewetenschapper Katja Tolstoi en theoloog en schrijver Shamier Madhar. Tolstoi spreekt over religieuze moed en martelaarschap in tijden van politieke repressie en verbindt Jan de Bakker met hedendaagse mensen die ook uit overtuiging standhielden tegenover een overmacht. Madhar, bruggenbouwer in de interlevensbeschouwelijke dialoog, spreekt over de actuele betekenis van geloofstwisten, niet alleen als conflict tussen religies, maar ook als innerlijke worsteling bij jongeren vandaag. Hij verbindt het verhaal van Jan de Bakker met het nu: over uitsluiting, geloof als drager van identiteit, en de spirituele moed om te blijven verbinden, voorbij angst en oordeel.

De rol van geloof in hedendaagse samenlevingen
Aansluitend volgt een panelgesprek waarin onder anderen rabbijn Marianne van Praag, Ad van der Helm en opnieuw Shamier Madhar met elkaar in gesprek gaan over de rol van geloof in hedendaagse samenlevingen en de voortdurende religieuze spanningen. Het symposium wordt muzikaal omlijst door organist Ben van Oosten, die enkele passende stukken op het beroemde Metzler-orgel ten gehore brengt. Oud-CDA-Kamerlid Jan Schinkelshoek treedt op als dagvoorzitter.

Kracht en kwetsbaarheid van geloof
Willemien de Vlieger-Moll, voorzitter van het bestuur van de Grote of Sint-Jacobskerk: “Met dit symposium herdenken we het leven en de moed van Jan de Bakker, maar wij willen ook een brug slaan naar vandaag. Vijf eeuwen na zijn marteldood woeden er wereldwijd nog altijd geloofstwisten. Ook in onze eigen samenleving is religie helaas regelmatig onderwerp van debat of polarisatie. Juist daarom is het belangrijk om stil te staan bij de kracht én de kwetsbaarheid van geloof en om met elkaar in gesprek te gaan over hoe we omgaan met verschillen. De Grote Kerk wil daarin een gastvrije plek van ontmoeting zijn.” Het symposium is een initiatief van de Grote Kerk in Den Haag, met medewerking van de VUvereniging.

Lancering ‘Het kleine Grote Kerk boekje’
Een bijzonder moment tijdens het symposium is de feestelijke lancering van Het kleine Grote Kerk boekje, het eerste deel van een nieuwe reeks themaboekjes die de Grote Kerk de komende jaren zal uitgeven. Deze eerste uitgave bevat achtergrondinformatie over het leven van Jan de Bakker, het gelijknamige glas-in-loodraam in de kerk en persoonlijke brieven aan de kerkhervormer van onder anderen Jan van Zanen, Piet Hein Donner en Sjaak Bral. Na afloop is het boekje te koop in de kerk.

Praktische informatie
Datum: donderdag 11 september 2025
Deur open: 16.00 uur
Start programma: 16.30 uur
Afsluiting en borrel: 18.15 uur
Locatie: Grote of Sint-Jacobskerk, Den Haag
Entree: gratis, aanmelden verplicht via www.grote-kerk.nl.

Bron: Via persbericht van Grote Kerk Den Haag